In de schier eindeloze juridische strijd tussen printergigant HP Inc. en Digital Revolution BV (het moederbedrijf van 123inkt.nl) is een nieuwe, verstrekkende uitspraak gevallen. De rechtbank in Den Haag oordeelde op 11 maart 2026 dat 123inkt inbreuk maakt op de Europese modelrechten van HP. De spil van de zaak? Een schijnbaar onbeduidend esthetisch detail: de afgeronde hoek van de inktcartridge.
Verbod, recall en schadevergoeding
De gevolgen van het vonnis voor Digital Revolution zijn fors:
-
EU-breed verkoopverbod: 123inkt moet onmiddellijk stoppen met de verkoop van de inbreukmakende types 912XL, 953XL en 957XL in de gehele Europese Unie.
-
Recall bij resellers: Digital Revolution is verplicht de voorraad van deze cartridges terug te roepen bij professionele afnemers en wederverkopers.
-
Opgave supply chain: Het bedrijf moet HP volledige openheid geven over leveranciers, voorraden en behaalde winsten.
-
Dwangsom: Op overtreding van het vonnis staat een dwangsom van €5.000 per dag, met een maximum van €500.000.
Een cruciaal detail in dit vonnis is dat de rechtbank het verbod en de recall uitvoerbaar bij voorraad heeft verklaard. Dat betekent dat 123inkt het verbod direct moet naleven, ook als ze in hoger beroep gaan.
Onder Digital Revolution B.V. (in Nederland actief onder de naam 123inkt) vallen onder meer 123 INKT BVBA (België), 123TINTA SL (Spanje), INK MAESTRO LIMITED (Ierland), 123INK AB (Zweden) en 123DRUKUJ.PL SP.Z.O.O. (Polen). Geen van deze bedrijven is een door HP geautoriseerde partner. Daarnaast zijn er andere bedrijven binnen dezelfde groep, zoals Printabout B.V., Maxperian NL B.V., A1 Interflow B.V., Wiegand & Partner GmbH, Eeko Print B.V. en Loopo GmbH. Ook deze partijen zijn niet geautoriseerd en vallen onder dezelfde uitgangspunten.
Modelrecht versus Techniek
De zaak, inmiddels de twaalfde juridische procedure tussen beide partijen, draaide om de vraag of het ontwerp van bepaalde populaire inktcartridges (waaronder de types 912XL, 953XL en 957XL) beschermd mag worden via het modelrecht. In de kern gaat het erom of de vorm van een product noodzakelijk is voor de technische werking, of dat er sprake is van creatieve vrijheid.
123inkt betoogde dat de vorm van de cartridges louter technisch bepaald is; ze moeten immers in de printer passen. HP stelde echter dat er binnen die technische randvoorwaarden genoeg ruimte is voor eigen ontwerp. De rechter gaf HP hierin grotendeels gelijk.
Het ‘afgeronde hoekje’ (Radiused Edge)
De rechtbank oordeelde dat de specifieke afgeronde hoek (radiused edge) aan de voor-/bovenzijde van de HP-cartridges geen technische noodzaak heeft. De techniek had ook op andere manieren vormgegeven kunnen worden. Omdat dit een esthetische keuze is en er geen ouder ‘vormgevingserfgoed’ werd aangetoond dat de nieuwheid ontkrachtte, is dit kenmerk modelrechtelijk beschermd.
Door huismerkcartridges te verkopen met exact dezelfde afgeronde hoek, wekken de producten van 123inkt bij de ‘geïnformeerde gebruiker’ geen andere algemene indruk dan de originele modellen. Daarmee is de inbreuk een feit.
Verweer: Uitputting en Parallelimport
Een tweede belangrijk twistpunt was de herkomst van zogeheten remanufactured (gereviseerde) cartridges. 123inkt verweerde zich met het principe van ‘uitputting’: als een product eenmaal door de merkhouder in de Europese Economische Ruimte (EER) op de markt is gebracht, vervallen de rechten.
HP toonde echter aan dat 123inkt cartridges verkocht die oorspronkelijk van buiten de EU kwamen (onder meer te herkennen aan verborgen QR-codes en labels onder de nieuwe verpakking). De rechter stelde dat de bewijslast hiervoor bij 123inkt lag. Omdat zij niet konden bewijzen dat deze specifieke partijen rechtmatig in de EU waren geïntroduceerd, werd ook hier inbreuk aangenomen.
Gevolgen voor resellers en eindgebruikers
De impact op de Nederlandse kantoorartikelensector is aanzienlijk. Inkooporganisaties zoals Quantore hebben hun leden reeds gewaarschuwd.
Voor Resellers: Het inkopen van HP-producten via niet-geautoriseerde bronnen zoals 123inkt, Printabout of Eeko Print brengt grote zakelijke risico’s met zich mee. HP hanteert een strikt Selective Distribution Model. Wederverkopers die inbreukmakende producten verhandelen, riskeren verwijdering van de Authorized Partner List (APL). Dit betekent dat zij niet langer beleverd mogen worden door officiële HP-distributeurs.
Voor Eindgebruikers: Consumenten en zakelijke gebruikers zullen merken dat bepaalde goedkope huismerkopties van de markt verdwijnen. Daarnaast waarschuwt de uitspraak voor misleidende claims: 123inkt mag cartridges niet langer aanprijzen als “nieuw” of “milieuproduct” als deze in werkelijkheid verouderd zijn of zonder originele verpakking worden verkocht.
Conclusie: Een lage drempel voor bescherming
De zaak laat zien dat modelrecht een krachtig wapen is in de strijd tegen aftermarket producten. Zoals juristen opmerken: de drempel voor modelrechtelijke bescherming ligt relatief laag.
Een klein esthetisch detail zoals een afgerond hoekje is voldoende om een miljardenmarkt af te grendelen. Met de aanstaande vernieuwing van het EU-modelrecht per juli 2026 wordt de positie van merkhouders als HP naar verwachting alleen maar sterker.
