Boekhandels staan voor stevige uitdagingen. Maar waar de druk toeneemt, ontstaat ruimte voor vernieuwing. Tijdens de Leveranciersdag 2025-2026 bij het CB in Culemborg werd duidelijk dat Libris Blz. niet alleen inzet op overleven, maar op versterken; lokaal, digitaal en strategisch.
“Een kwart van onze ondernemers nadert de pensioengerechtigde leeftijd,” stelde Caroline Damwijk, directeur van Libris Blz., tijdens haar presentatie. Daarmee raakt ze de kern van een grotere trend: het winkellandschap verschuift. De uitdagingen zijn talrijk, van stijgende kosten en dalend boekenvolume tot de oprukkende online concurrentie met spelers als Amazon, dat 1,4 miljard euro wil investeren in Nederland.
Tegelijk groeit de urgentie om boekwinkels lokaal te verankeren. “De winkelstraat blijft essentieel”, benadrukte Damwijk. Initiatieven zoals samenwerking met Primera moeten zorgen voor een bredere basis van ondernemers die de stap naar boekenverkoop willen maken. Via eenvoudige inkoopmodules worden ook niet-gespecialiseerde winkels een kweekvijver voor de volgende generatie kantoorboekhandelaren.
Vlucht voorwaarts voor Libris Blz.
De strategische focus van Libris Blz. ligt op het versterken van de positie van aangesloten ondernemers. Dit gebeurt onder meer door het voortzetten van initiatieven die gericht zijn op omzet- en margeverbetering, gecombineerd met het aanbieden van aanvullende diensten op het gebied van data en innovatie.
Een tweede speerpunt is de groei en opvolging binnen het netwerk: via eenvoudige inkoopmodules worden ook niet-gespecialiseerde winkels bediend, waarmee een kweekvijver ontstaat voor nieuwe boekhandels en potentiële opvolgers.
Daarnaast wordt actief ingezet op margeverbetering en kostenverlaging, onder andere door de implementatie van het WONKA-systeem en het gebruik van data- en AI-diensten om processen efficiënter in te richten. Structureel wordt er ook gestreefd naar een jaarlijkse indexering van verkoopprijzen. Tot slot speelt het non-bookassortiment een steeds belangrijkere rol; vooral speelgoed, spellen, puzzels, cadeauartikelen, wenskaarten en regionale producten worden prominenter in het aanbod opgenomen.
Non-Books als groeimotor: cijfers, praktijk en visie
Sinds zomer 2022 investeert Libris Blz. actief in non-bookartikelen. Inmiddels is een databease beschikbaar van ruim 300.000 producten. “We hebben samen in drie jaar tijd al veel bereikt. Deze dag is een moment om terug te kijken én vooruit te kijken naar nieuwe kansen, stelt Marcel Mulder, als manager inkoop non-books indertijd aangetrokken om het assortiment non-books in te vullen. Inmiddels maakt ‘zijn’ assortiment 3 procent uit van de gehele omzet van de retailorganisatie.
Volgens hem is de rol van dit assortiment essentieel voor de toekomst. “Alleen met boeken red je het tegenwoordig niet meer”, stelt hij. “Non-books blijven groeien. Nieuwe productgroepen doen het extreem goed en daar blijven we op focussen. Ondernemers die actief inzetten op non-books, zoals spellen en puzzels, realiseren aantoonbaar extra omzet.”
Een goed voorbeeld is boekhandel Scheltema in Amsterdam, waar een pilot met automatische aanvulling van spellen en puzzels leidde tot een stijging van 50 procent in de feestmaanden. Mulder: “Door gerichte ondersteuning en samenwerking is daar extra omzet behaald, zonder dat dit ten koste ging van boekenverkoop.”
Data, automatisering en samenwerking
Het belang van data werd op de Libris Blz. Leveranciersdag veelvuldig onderstreept. Replenishment oftewel automatische aanvulling van assortiment, toont in pilots omzetstijgingen tot +15% bij agenda’s/kalenders en zelfs +50% bij spellen.
“We willen ondernemers ontzorgen,” aldus Mulder. “Data is goud waard – als je het goed inzet, bespaar je kosten én verhoog je omzet.”
Er zijn al rapportagesystemen voor leveranciers en ondernemers die inzicht geven in bestsellers, gaten in het assortiment en kansen op lokaal niveau. Dit proces moet steeds verder worden verbeterd door digitalisering van het assortiment, scanning en benchmarking.
Bovendien is er een digitale bestelhulp in de maak, als alternatief voor het Digitaal Beursplein, dat nog niet goed werkt voor non-books: “Daarom hebben we een alternatief ontwikkeld: een Libris Blz.-omgeving op het bestelportaal van leveranciers, waar exclusieve actieproducten direct besteld kunnen worden tegen extra korting”, vertelt Mulder.
Collectieve inkoop, slimme keuzes
Slimme inkoop blijft een speerpunt. Door samenwerking met andere retailers wil Libris Blz. processen bundelen en kosten drukken. Ook leveranciers kunnen samenwerken via gezamenlijke facturering, drop shipment, assortiment samenbrengen bij een grothandel. Mulder: “We hebben nu al meer dan 65 leveranciers aangesloten. Alles wat we doen moet bijdragen aan omzet, marge of lagere kosten. Dat is de kern van onze strategie.”
Voor traditionele kantoorartikelen adviseert Mulder de aangesloten winkels om te focussen op slechts één krachtig artikel per subcategorie. “Waarom twintig varianten als één bestseller, zoals een Pritt-stift, goed verkoopt?” De ruimte in het schap kan beter benut worden voor groeisegmenten.
Marketing en lokale zichtbaarheid
Marketing blijft een belangrijke motor. Marketingmanager Marcel de Groot gaf aan dat er online nog drempels zijn, zoals onvolledige productinformatie en wisselende prijzen. Tegelijk toont Libris Blz. slagkracht via campagnes met mediapartners (zoals Hebban en DPG Media) en via het eigen magazine VOL van boeken.
Een belangrijk middel is de voorraadchecker op Libris.nl, waarmee klanten de beschikbaarheid van boeken in ca. 60% van de winkels kunnen controleren. Zo wordt online verkeer slim naar de fysieke winkel geleid.
Vooruitblik: technologie én menselijke schaal
Tot slot wordt er geïnvesteerd in technologie, waaronder AI om interne processen verder te automatiseren. Ook worden nieuwe slogans en merkstrategieën ontwikkeld om de online vindbaarheid van Libris en Blz. te vergroten.
“We blijven investeren in data, marketing en AI-oplossingen. Maar alles begint bij de ondernemer in de winkelstraat”, aldus Mulder tot slot . “Die willen we helpen om succesvol én toekomstbestendig te zijn.” Hij zelf zet zich daar voor meer dan 100 procent voor in en ook de komende periode kunnen alle meer dan 200 aangesloten winkels en de betrokken leveranciers rekenen op een bezoek van hem.
Resultaten tot nu toe (2022–2025)
- Meer dan 65 aangesloten leveranciers
- Database van 300.000 producten
- BI-cijferservice en marketingplannen beschikbaar
- Replenishment als bewezen omzetvergroter
- Centrale ondersteuning voor leveranciers en ondernemers
- Nieuwe bestelomgeving voor exclusieve acties
Omzetontwikkelingen assortiment non-books in 2025
KANTOORBENODIGHEDEN 0%
- Kantoorartikelen -4%
- Agenda’s en kalenders -2%
- Cartridges / Toners -3%
- Hobby artikelen 8%
- Stationery 4%
CADEAU-ARTIKELEN 4%
- Cadeau artikelen 6%
- Speelgoed 13%
- Cadeaukaarten 0%
- Wenskaarten 1%
- (Hitster collectie 30% van de spellen omzet)
LECTUUR -2%
- Kranten 7%
- Tijdschriften -4%
