Achter de schermen is de afgelopen maanden hard gewerkt aan een vernieuwingsslag voor brancheorganisatie Novaka. De eerste resultaten waren zichtbaar tijdens de recente ALV op 21 januari. Met een vernieuwd bestuur, openheid van zaken en nieuwe plannen is Novaka een nieuwe fase ingegaan. We spreken bestuursleden Frans Davelaar (Winter), Wout van Laar (GZ) en beleidsadviseur Lars Kok over de veranderingen.
Frans Davelaar draait er niet omheen als hem wordt gevraagd naar de relatief stille periode de afgelopen jaren. “Je hebt gelijk”, zegt hij. “Voor corona was het eigenlijk business as usual. In die coronaperiode hebben we als Novaka heel veel tijd en energie gestoken in overleg met de overheid, samen met MKB-Nederland, met de KBB en andere organisaties. We wilden alles zo goed en zo kwaad mogelijk regelen voor de leden.”
Volgens Davelaar mag die inzet niet worden onderschat. “Ik kijk daar, samen met de andere bestuursleden van toen, met genoegen op terug. Niet omdat het leuk was, maar omdat we in onze optiek op kleine schaal echt iets hebben kunnen betekenen voor ondernemers in een moeilijke tijd.”
De wereld verandert
Maar na corona werd alles anders. “De eerste reflex was: we gaan weer door zoals voor covid. Maar we kwamen later tot het inzicht: de wil is er misschien wel, maar de wereld is echt veranderd. Daar hadden we als Novaka misschien eerder op kunnen acteren.”
In diezelfde periode speelde ook de verkoop van het pand in Amsterdam. “We kregen wekelijks briefjes door de bus: ‘Als u wilt verkopen, mogen wij het doen.’ De vastgoedmarkt ontplofte. Tegelijk hing er een forse renovatie boven ons hoofd, onder meer aan de fundering. Dat zou betekenen dat we opnieuw naar de bank moesten. En dan is de vraag: moet je als vereniging op dat kapitaal blijven zitten?”
Het toenmalige bestuur besloot tot verkoop. Dat leverde een forse overwaarde op. Davelaar is eerlijk over de effecten daarvan. “Dan komt er een verschrikkelijke klap overwaarde vrij. En ja, misschien is het menselijk dat als de noodzaak tot veranderen er wel is, maar je het financieel nog even kunt volhouden, sommige dingen vertraging oplopen. Achteraf moet je zeggen: dat was niet wenselijk.”
Bestuurlijke vernieuwing als kantelpunt
Vorig jaar kwam de omslag, mede ingegeven door de kritische insteek van het kleine groepje leden dat in het voorjaar de ALV bezocht. “We hebben als bestuur ook naar onszelf gekeken. Hoe lang zitten we hier? Eigenlijk veel te lang. Dat gold ook voor mijzelf, voor Goswin en Steef. We zijn hen enorm veel dank verschuldigd. Maar een vereniging heeft eens in de zoveel tijd verfrissende mensen en ideeën nodig.”
Tijdens de recente ALV van 21 januari namen dan ook drie iconen afscheid: Steef Stumpel, Goswin Fijen en Arnold Theuws. Hun opvolgers werden, bij unanieme benoeming, Marcel van Eekhout (Rosenboom), Gert-Jan van Wingerden (Van Kralingen Office) en Jan van de Wouw (Quantore). Daarmee kreeg de vernieuwing vorm. Naast Van Laar en Davelaar en Ton Raijmakers (Viking),staat er met de nieuwe leden een stevig bestuur.
Drie pijlers
Volgens Davelaar rust Novaka op drie pijlers. “De basis blijft de cao. Dat is ongekend belangrijk. Als je uitrekent wat één procent loonsverhoging betekent per medewerker, dan weet je hoe groot de impact is in een branche die het al moeilijk heeft. Wij willen een minimum-cao afsluiten, zodat ondernemers vrijheid houden.”
Daarnaast is er de juridische en HR-ondersteuning. Secretaris Lars Kok ziet dagelijks hoe belangrijk die rol is. “Er is een beperkte groep leden die vaak een beroep op ons doet. Maar veel leden weten niet wat er allemaal beschikbaar is. Algemene leveringsvoorwaarden, advies over arbeidscontracten, de eerste twee uur juridisch advies gratis. Dat kan een ondernemer honderden euro’s schelen.”
Davelaar vult aan met een voorbeeld: “Mag een medewerker onder werktijd naar de arts voor een controle? Dat soort vragen krijgen wij. Vroeger werd dat onderling geregeld, er was wat haarlemmerolie in de organisatie. Maar als alles eruit is gesneden, wordt zo’n vraag ineens een discussiepunt. Dan moet je er als brancheorganisatie bovenop zitten.”
De derde pijler is het inzetten van (een deel van) het vrijgekomen kapitaal ten gunste van de leden. “Niet door het simpelweg over te maken”, benadrukt Davelaar, “maar door te kijken hoe we er als gemeenschap beter van worden. Dat geld moet renderen.”
Praktische ondersteuning
Davelaar noemt drie aandachtsgebieden: commercieel, juridisch en financieel. Commercieel kan variëren van ondersteuning bij AI-implementatie tot hulp bij acquisitie. “We hadden tijdens de laatste ALV een presentatie over AI en het was doodstil in de zaal. Omdat iedereen dacht: wat betekent dit voor mijn organisatie? Daar willen wij als Novaka een steen aan bijdragen.”
Financieel gaat het bijvoorbeeld over begeleiding bij bedrijfsovername. Juridisch over cao, pensioen en fiscale kwesties zoals btw op transportkosten.
“Er loopt een discussie met de Belastingdienst over het hanteren van verschillende btw-tarieven op één dienstverlening, transportkosten, waar ook postzegels onder vallen. Dat is serieus geld. Dan moet je daar als branche bovenop zitten.”
Novaka Academy en zichtbare meerwaarde
Ook de Novaka Academy krijgt een nieuwe impuls. Het platform is ondergebracht bij opleider SkillsTown. “Dat zegt veel mensen weinig”, zegt Davelaar, “maar als je realiseert dat LOI, NCOI en De Baak daar ook deel van uitmaken, dan weet je hoe groot die organisatie is.”
De ambitie is breder dan vakinhoudelijke trainingen alleen. “Waarom zou je als lid niet je BHV-opleiding via Novaka regelen? Als je normaal X betaalt en via ons de helft, dan heb je je contributie er zo uit.”
Wout van Laar ziet daar een belangrijk punt. “Veel leden hebben geen idee dat ze contributie betalen, omdat het via het marketingbudget van Quantore loopt. We moeten zichtbaar maken wat de waarde is. Als je één cursus doet en je contributie is eruit, dan wordt de betrokkenheid vanzelf groter.”
Die betrokkenheid was juist een pijnpunt. “Het is triest als je een ALV hebt met tien leden”, zegt Van Laar. “We willen weer volle zalen.”
Nieuwe aanpak
De komende ALV in juni wordt dan ook gehouden bij HP in Amstelveen. Niet alleen om te vergaderen, maar vooral om vooruit te kijken. “HP laat onze leden dan zien waar de wereld naartoe gaat”, zegt Davelaar. “Wat betekenen stijgende chipprijzen? Hoe verandert het verdienmodel?” Maar ook door onder meer het verloten van tickets voor de Grand Prix van Zandvoort wil Novaka deze meeting tot een succes maken. Ondertussen wordt ook gewerkt aan modernisering van de statuten.
Daarnaast wordt actief ingezet op meer kleinere bijeenkomsten en op modernere communicatie: een vernieuwde website, meer webinars en mogelijk een app met directe toegang tot cao-informatie .
Davelaar is realistisch over de uitdagingen. “De digitalisering is niet weg te denken. We kunnen terugverlangen naar het doorschrijfkasboek, maar die tijd komt niet terug. Dus moeten we met elkaar kijken: hoe blijven we relevant? Hoe zorgen we dat leden niet alleen overleven, maar misschien weer twee of drie plakken kaas op hun brood krijgen in plaats van één?”
Hij besluit met een oproep: “We hebben elkaar hard nodig. Leveranciers, leden, jullie als KBM. Help ons, zodat wij jou weer kunnen helpen, zodat we de branche kunnen helpen.”
Als het aan het vernieuwde bestuur ligt, is de fase van reflectie definitief voorbij. De vereniging kiest nadrukkelijk voor vernieuwing, verbinding en zichtbare meerwaarde. Of, zoals Davelaar besluit: “Het zou mij een waar genoegen zijn als we over een jaar kunnen zeggen: we hebben echt iets in beweging gezet.”
